پایگاه اطلاع رسانی باغملک

کد خبر : 23842

باغملک نیوز : هویت تاریخی و اجتماعی بنای تاریخی قلعه تل سبب مرکزیتی در معرفی فرهنگ پراستعداد بختیاری تعریف شود.

به گزارش باغملک نیوز، شهر قلعه تل (Ghale’tol) در استان خوزستان و تقسيمات كشوري بخش مركزي شهرستان باغملک قرار دارد. اين شهر از قديم مركز دهستان قلعه تل و محل آمد و رفت ساكنان اطراف و تأمين خدمات اوليه روستاهاي اين دهستان بوده است.

سكونت در شهر قلعه تل با استناد آثار تاريخي بدست آمده در نشستگاه آن به گذشته ‌اي بسيار دور در دوره حاكميت پادشاهي عيلام باز مي ‌گردد. اين پادشاهي كه در حدود 5هزار سال پيش در پهنه‌ اي از جنوب غرب و غرب ايران كنوني وجود داشت از چندين شهر و ناحيه مهم تشكيل مي‌ شد كه معروف‌ ترين آنها آنزان يا آنشان بود كه گمان بر اين است منطبق بر منطقه اطراف شهر ايذه كنوني است.

اهميت اين شهر و نزديكي شهر كنوني قلعه ‌تل با آن و نيز احتمال عبور كاروان‌ هاي بين شهر آنزان و شوش از مسير ميانكوهي منطبق بر دشت قلعه تل بر احتمال رونق حيات اين شهر در روزگار عيلاميان مي ‌افزايد.

_DSC0013

بنای اولیه این قلعه تاریخی حدود سال 1790 میلادی ساخته شده است. بنای قلعه تل به محمد تقی‌خان چهارلنگ بختیاری نسبت داده می ‌شود. وی که هم عصر با حکومت فتحعلی شاه قاجار بود، شورش خود‌ علیه حکومت مرکزی را از اواخر این دوران آغاز و تا وقتی که در دوره حکومت محمد شاه قاجار دستگیر و به تهران منتقل شد، فرمانروایی منطقه بختیاری حاشیه زاگرس را در این بنا به عهده داشت.

قلعه تل روی یک زیگورات ‌عیلامی ساخته شده است و موقعیت ممتاز نظامی آن برفراز تپه ضمن تامین دید کافی آن بر راه ‌های منشعب از چهار جهت، همواره مورد استفاده خوانین و جنگجویان محلی قرار می ‌گرفت.

_DSC0006

قلعه یک بنای خشتی و گلی است که برج ‌ها و بعضی قسمت‌ های حصار بندها و شاید سقف آب ‌انبارها و طاق‌ های آن آجری بوده و به شکل دژ‌های نظامی قدیم ساخته شده و دارای چهار برج مدور مجوف بوده است. آجرهای بنا قدمتی پیش از اوایل دوره قاجار یا زند ندارد و سنگ قلوه ‌های به ‌کار رفته در بنا، نشان از تعلق به معماری دوره زند است و می‌ توان آن را با قلعه‌ های کریمخانی در فارس مقایسه کرد.

آوازه این بنا فراتر از شهرستان باغملک و ایذه و تا حدود مرز استان‌ های چهارمحال و بختیاری و اصفهان و کهگیلویه و بویراحمد به ‌عنوان کانون تاریخی قدرت اقوام بختیاری محسوب می‌شود.

_DSC0016
هویت تاریخی و اجتماعی این بنا در تغییر پایه ‌های قدرت در صدور تصمیمات منطقه ‌ای به خصوص در دوران پهلوی اول سبب می ‌شود به ‌رغم عدم برخورداری بنا از سبک معماری ویژه ‌ای، با زنده سازی هویت و نقش تاریخی بنا در محوطه و در عناصر کالبدی، مرکزیتی در معرفی فرهنگ پراستعداد بختیاری نیز تعریف شود.

به هر روی علاوه بر سابقه حیات دیرین در قلعه‌ تل که عمدتاً با هاله‌ ای از ابهام همراه است، بخش دیگری از سابقه حیات شهر قلعه تل که از آن زمان تاکنون استمرار دارد، به دوره قاجاریه و اندکی قبل از آن باز می‌ گردد.

_DSC0020

این حیات دارای نماینده ‌ای پابرجاست که قلعه تل نام دارد و روی تپه ‌ای مشرف به دشت و رودخانه جاری در پای آن، قلعه‌ ای پر هیبت خود نمایی می‌ کند.

قلعه بلندترین نقطه و گویاترین نشانه شهر برای تازه ‌واردان به شهر یا مسافرانی است که از مسیر ارتباطی اهواز به اصفهان عبور می ‌کنند.

شهر قلعه ‌تل در شرق اهواز و در سمت راست جاده ارتباطی اهواز ـ باغملک ـ ایذه ـ اصفهان، پس از عبور از شهر باغملک قرار دارد.

, , , , , , , , , , , , ,
لینک کوتاه مطلب :

معرفی شهرستان