پایگاه اطلاع رسانی باغملک

کد خبر : 79341

مهران شیخی؛

فضای مجازی به مانند شمشیر دو لبه ای می ماند که هم می توان استفاده مفید از آن داشت و هم زمینه ساز اختلاف و استفاده منفی می باشد و همه این ها بسته به فرهنگ بوجود آمده در جامعه و خصوصاً خانواده ها در نحوه ی استفاده از این تکنولوژی خواهد بود.

مهران شیخی / گسترش و فراگیر شدن استفاده از اینترنت و فضای مجازی بر کسی پوشیده نیست. استفاده از آن باعث پایین آمدن هزینه ها و جلوگیری از هدر رفت زمان شده از سویی دیگر باعث بوجود آمدن وابستگی شدید، و اعتراضات زیادی در جامعه علی الخصوص خانواده ها شده است.

چرا که در بسیاری موارد اسباب فاصله، سردی و مشکلات بسیاری گردیده است.

فضای مجازی به مانند شمشیر دو لبه ای می ماند که هم می توان استفاده مفید از آن داشت و هم زمینه ساز اختلاف و استفاده منفی می باشد و همه این ها بسته به فرهنگ بوجود آمده در جامعه و خصوصاً خانواده ها در نحوه ی استفاده از این تکنولوژی خواهد بود.

می توان در خانه و بدون هیچگونه هزینه و زمان و دردسرهای جانبی کارهای بانکی و یا ثبت نام آزمون، رزرو بلیط و حتی اشتغال زایی بدون سرمایه گذاری نظیر راه اندازی فروشگاههای اینترنتی و … را انجام داد.

از طرفی دیگر ما نمی توانیم از تکنولوژی و فواید مفید آن بخاطر استفاده غلط دور بمانیم و آن را تحریم و کنار بگذاریم.

متاسفانه مقوله ای که بسیاری از خانواده ها بدون در نظر گرفتن آن این تکنولوژی را در اختیار فرزندان خود قرار می دهند فرهنگ استفاده از آن است.

فرهنگی که می تواند نحوه استفاده مفید و درست را آموزش دهد و از سوی دیگر راههای جلوگیری از گرفتاری در منجلاب آن را نشان دهد.

تا حدود ۱۵ سال پیش فرزندان به لحاظ اطلاعات از پدر و مادر در سطح بسیار پایین تری قرار داشتن ولی اکنون فرزندان از پدر و مادر فراتر رفته و اینترنت و فضای مجازی می تواند اطلاعاتی را در اختیار آنها گذاشته که تعیین کننده آینده آنان باشد.

انتخاب و ازدواج های اشتباه، آمار بالای طلاق، بلوغ زود هنگام، توقعات نابجا و… همگی نشات گرفته از دریافت اطلاعات زود هنگام و غلط می باشند.

هدف اصلی این یادداشت پرداختن به عنوانی به نام سواد رسانه ای می باشد مقوله ای که کمتر مورد توجه خانواده ها می باشد.


همانطور که در گذشته نیاز به نهضت سواد آموزی احساس می شد امروزه احساس نیاز شدیدی به نهضت سواد رسانه ای وجود دارد چرا که اگر مهم تر از نهضت سواد آموزی نباشد کمتر نیز نخواهد بود.

سواد رسانه ای به ما می گوید که چگونه به فرزندمان فرهنگ استفاده از رسانه را آموزش دهیم و یا خودمان راه های منع و محدویت کردن استفاده از این ابزار را آموزش ببینیم.

آموزشی که از طریق نهادهای ذیربط نظیر آموزش و پرورش، صدا و سیما، مجلات، برگزاری سمینار و بیشتر از همه تحقیق و پیگیری خود خانواده ها قابل دریافت و یادگیری خواهد بود.

یکی از مقوله های سواد رسانه ای که والدین سخت به دنبال آن هستند مقوله ای به نام منع و محدودیت در استفاده از اینترنت و فضای مجازی می باشد.

راههای اشتباه در نحوه ی منع و محدودیت استفاده از این تکنولوژی به مثابه دادن آب شور به انسان تشنه است و باعث حریص تر شدن فرد خواهد شد.


کما اینکه عدم برخورد مناسب در منع و محدویت کردن فرزندان باعث بوجود آمدن مشکلات زیادی نظیر خودکشی، درگیری، پناه بردن به بیرون از خانواده و… شده است.

"یا ایها الذین آمنوا لم تقولون ما لا تفعلون " ای کسانیکه ایمان آورده اید چرا به آنچه می گویید عمل نمی کنید"
اینکه ما فرزندمان را محدود کنیم و خودمان جلوی آنها مدام در حال استفاده از اینترنت و فضای مجازی باشیم تداعی کننده این سوال از والدین خواهد بود که اگر فضای مجازی خوب نیست چرا خود شما از آن استفاده می کنید و یا اینکه ما هم دوست داریم از این ابزار سرگرم کننده استفاده کنیم.

اینکه والدین فقط به دنبال اجرای اهداف خود بدون توجه به پرکردن جایگزین باشند می تواند صدمات جبران ناپذیری روحی و روانی فراوانی وارد نماید.

دو کلید طلایی در مدیریت فضای مجازی در محدویت زمانی و محدودیت های شرطی خلاصه می شود.

۱- بدین صورت که فقط در زمان های خاص و به صورت زمان بندی شده اجازه ی استفاده از اینترنت و فضای مجازی را داد نه اینکه کاملاً استفاده از آن برداشته شود. به عنوان نمونه بیل گیتس رئیس شرکت مایکروسافت و از غول های بخش تولید نرم افزاری دنیا که تنها یکی از محصولات این شرکت سیستم عامل ویندوز می باشد، اجازه استفاده ۲ ساعت در روز را به دختر خود از کامپیوتر و فضای مجازی داده است.

۲- محدودیت شرطی بدین گونه است که در ازای انجام کاری اجازه استفاده از اینترنت یا فضای مجازی داده شود، بطور مثال در صورتی که در امتحانات موفق شدی میتوانی از گوشی و اینترنت استفاده کنید و علاوه بر محدودیت مناسب انگیزه ای برای تشویق به خواندن درس بوجود خواهد آمد.

در صورتیکه اقدام به منع استفاده گردید بایست جایگزین مناسبی برای آن پیدا کرد. تماشای تلویزیون، ورزش، صحبت، تفریح بصورت جمعی، خرید وسایل فکری و آموزشی میتواند جایگزین مناسبی باشد.

ضمناً بایست یادآور شد که والدین در هنگام خرید و نصب نرم افزار برای فرزندان خود باید به پنج نکته مهم توجه داشته باشند.

۱- سازندگان این نرم افزار چه کسانی هستند.

۲- در آمد حاصل از آن به حساب چه کسانی واریز می شود.

۳- برای چه گروه های سنی ساخته شده است.

۴- در چه زمینه ای (اجتماعی، فرهنگی، سیاسی و…) طراحی شده است.

۵- تا چه میزان می تواند بوجود آورنده وابستگی و اعتیاد باشد.

بطور مثال بازی مانند کلش به عنوان یک بازی جنگی علاوه بر اعتیاد و مشکلات روحی بخاطر شرایط بازی تاکنون باعث خروج ۱۳۰ میلیارد تومانی پول از کشور شده است.

یا اینکه اپلیکیشنی مانند اینستاگرام که جهت اشتراک عکس می باشد چه مشکلاتی را بوجود آورده است به عنوان نمونه می توان شخصی را مثال زد که ضمن به اشتراک گذاشتن تصاویر شخصی خود در تمام اعضاء و نزدیکان خود را بلاک کرده تا نتوانند به تصاویر وی دسترسی داشته باشند.

موارد فوق تنها نمونه ناچیزی از فرهنگ اشتباه و غلط پیاده شده در استفاده از فضای مجازی و رسانه است. و واقعاً زنگ خطر بسیار بزرگی است که نباید به سادگی از کنار آن گذشت.

امروزه نرم افزارهای زیادی جهت کنترل، محدودیت و مدیریت استفاده از اینترنت و فضای مجازی وجود دارد. نرم افزارهایی نظیر golden eyes و… را می توان با نصب آنها موضوعات و فیلترهای موردنظر را در استفاده از اینترنت، کامپیوتر، تلفن همراه، فضای مجازی و… اعمال نمود.

امید است با توجه به اهداف شوم دشمنان مبنی بر ایجاد تهاجم فرهنگی و خطرات ناشی از آن به فرهنگ و جایگاهی در جامعه و خصوصاً خانواده ها برسیم که بدون هیچگونه ترس، تهدید و واهمه ای همگان بتوانند از این تکنولوژی در جهت مثبت و مفید استفاده نمایند.

مهران شیخی-کارشناس ارشد مهندسی کامپیوتر

لینک کوتاه مطلب :
  1. ناشناس

    ممنون مطلب روز و مفیدی بود

معرفی شهرستان